A Estrada na Rede

O Concello da Estrada continúa coa programación do
Ano Cultural Virxinia Pereira 2026 cunha xornada dedicada á súa figura e ao seu legado.
Celebrarase este xoves 8 de outubro, a partir das 19.00 horas, na Casa das Letras. A
iniciativa pretende afondar na traxectoria vital e no papel histórico e cultural de Virxinia
Pereira, así como achegar á cidadanía diferentes perspectivas sobre unha muller
estreitamente vinculada á vida e á obra de Castelao e á preservación do seu legado.
A xornada dará comezo ás 19.00 horas da man do alcalde da Estrada, Gonzalo Louzao
Dono, un saúda ao que seguirá, ás 19.05 horas, a actuación musical de Manoele de Felisa
baseada en textos de Otero Pedrayo.
Ás 19.10 horas terá lugar a presentación do acto, a cargo da actriz e moderadora Carmen
Méndez, que dará paso aos diferentes relatorios previstos ao longo da tarde.
A primeira intervención correrá a cargo de Noni Araújo Arias, mestra e amiga persoal de
Virxinia Pereira, que ofrecerá o relatorio Virxinia Pereira: a persoa, achegando unha
perspectiva persoal sobre a protagonista do Ano Cultural.
Posteriormente, ás 19.35 horas, o historiador e presidente da Fundación Castelao,
Miguel Anxo Seixas Seoane, abordará A complicidade conxugal e a liberación cultural,
mentres que ás 19.55 horas o catedrático de Filoloxía Galega e Portuguesa e director da
Cátedra Castelao da Universidade de Santiago de Compostela, Henrique Monteagudo,
falará sobre Castelao e Virxinia Pereira no exilio (1939-1950).
A xornada pecharase coa intervención de Montserrat Fajardo Pérez, xornalista, escritora
e autora de A vida incerta. Biografía de Virxinia Pereira, que ofrecerá ás 20.15 horas o
relatorio A leoa que custodiou o legado de Castelao.
Con esta xornada, o Concello da Estrada continúa desenvolvendo o programa do Ano
Cultural Virxinia Pereira, unha iniciativa coa que pretende contribuír a recuperar,
divulgar e poñer en valor a figura dunha muller fundamental na historia cultural de
Galicia, reivindicando o seu papel máis alá da súa relación con Castelao.
O programa da xornada combina así testemuños persoais, investigación histórica,
análise cultural e divulgación, ofrecendo unha visión plural de Virxinia Pereira e da súa
importancia no contexto do exilio galego e na conservación do legado de Castelao.

 O Concello decide estrear esta dotación levando o servizo polos colexios
para afondar na concienciación medioambiental.

O alcalde, Gonzalo Louzao Dono, e o concelleiro de
Servizos Municipais, Óscar Durán, asistiron este mediodía á recepción do novo punto
limpo móbil co que contará o Concello da Estrada. Esta adquisición foi posible grazas a
unha liña de axudas concedida pola Consellería de Medio Ambiente da Xunta de Galicia,
no marco da pretensión local de introducir melloras en materia de recollida selectiva de
residuos.
O punto limpo móbil ten como cometido estender o servizo da rede de puntos limpos
de Galicia, incrementando a captación e rastrexabilidade dos residuos municipais
especiais. A proximidade e a accesibilidade son dúas das grandes vantaxes que chegan
da man do carácter móbil deste servizo, de xeito que podería achegarse puntualmente
a algunha parroquia do amplo ámbito rural e tamén aos centros educativos do
municipio, onde o goberno programa empregar este recurso con marcado carácter
didáctico.
Esta dotación consta dun remolque cunha caixa metálica de tres metros de longo e un
ancho de dous metros. Ten nove bocas para a recollida selectiva de aerosois, cápsulas
de café, tóner de impresoras e cartuchos de tinta, envases de pintura e disolventes,
cd/dvd, pequena chatarra e aparellos eléctricos e electrónicos.
En base ás explicacións ofrecidas no momento da recepción, á que tamén se sumaron
os concelleiros Manuel Magariños e Mari Carmen Durán, o novo punto limpo conta cun
desaugadoiro interior que permite realizar limpezas por baldeo, ademais dun sistema
interior que activaría automaticamente un extintor no caso de que a temperatura sexa
excesiva.
Aproveitando a proximidade que lle é propia, o Concello ten previsto que o primeiro
destino deste novo punto limpo móbil sexan os centros educativos. O servizo quedaría
instalado no interior do recinto por espazo de varios días, permitindo afondar na
educación medioambiental entre os sectores máis novos da sociedade estradense e, en
paralelo, achegando a reciclaxe aos fogares.

O punto limpo móbil é un das súas accións de concienciación que a administración
municipal busca incorporar para fomentar a separación de residuos. O Concello tamén
ten idea de promover a difusión, sensibilización e aproveitamento de residuos de
carácter téxtil entre os máis pequenos, principalmente con obradoiros de traballos
manuais para promover un aproveitamento da roupa que se tira.

 Este traballo de campo segue unha metodoloxía sinxela: aproveitar os
momentos nocturnos, nos que o consumo baixa, para ir percibindo o son
que pode evidenciar a existencia dunha fuga.
 Persoal municipal e de Proyecon programou dúas noites de escoita con
máquinas de ultrasón e levantamento de arquetas.
 A fuga de maior tamaño estaba na contorna do polígono de Toedo.

Cando a veciñanza durme, con moita paciencia e
grazas ao emprego de ultrasóns. Persoal das brigadas municipais de Obras e da empresa
Proyecon, á que o Concello da Estrada lle ten encargada a xestión das estacións de
tratamento de Parada e Penerada, realizaron así dúas xornadas de batidas nocturnas
para a localización de pequenas fugas na rede de abastecemento. Os traballos deron
pronto resultados, permitindo a recuperación de 400 metros cúbicos de auga que se
estaban perdendo gao día .
O concelleiro de Servizos Municipais, Óscar Durán, explicou que este tipo de rastrexo
prográmase con certa periodicidade, buscando que o tempo acompañe para que os
traballadores poidan ir recorrendo distintas rúas do casco urbano onde se poidan estar
producindo roturas ao longo da condución que distribúe a agua procedente dos
depósitos municipais.
Este traballo de campo segue unha metodoloxía sinxela: hai que aproveitar os
momentos nocturnos, nos que o consumo baixa, para ir percibindo o son que pode
evidenciar a existencia dunha fuga. Para iso, o persoal vai levantando arquetas e
empregando unha máquina de ultrasón, tentando afinar na localización de agua que se
está perdendo e cuxo fluír podería pasar completamente desapercibido no horario
diúrno.
Nas dúas escoitas nocturnas realizadas esta semana foi posible localizar, segundo os
datos aportados polo concelleiro, oito roturas na vila, a de maior tamaño na contorna
do polígono de Toedo. Algunhas delas xa foron reparadas e outras están en vías de
quedar solucionadas. A actuación realizada permitiu rebaixar o consumo nuns 400
metros cúbicos, de xeito que a auga saída do depósito de Penerada pasou en 24 horas a
situarse nos 2.773 metros cúbicos, cando se viñan rexistrando diariamente consumos
que se movían entre os 3.200 e os 3.300 m3
.
Óscar Durán puxo o acento na necesidade de seguir apostando pola sectorización da
rede, unha iniciativa que axiliza a detección de posibles fugas pola vía de garantir un
maior coñecemento da auga que se distribúe e se consume en cada zona da intricada
rede de abastecemento municipal. “Está permitindo ter esa capacidade de reacción que
buscabamos: ser máis rápidos á hora de detectar onde se pode estar producindo unha
perda de auga”, apuntou.
Na traída municipal de auga son xa varios os sectores creados para ter un coñecemento
máis profundo da distribución deste ben, atendendo a que a normativa actual esixe ter
o control sobre o 75% da auga distribuída. Nestes momentos está sectorizado xa o
polígono de Toedo, a zona na que se asenta a central de Emerxencias A Estrada, a traída
de Codeseda e a Zona Deportiva. Nesta última hai, á vez, varios subsectores: piscinas,
Academia Galega de Seguridade Pública (Agasp), pavillóns e institutos.
Óscar Durán non desperdiciou a oportunidade de seguir lanzando unha mensaxe de
concienciación á veciñanza, pedindo que se realice un consumo responsable da auga
nun momento no que o impacto da seca continúa presente.

 A proposta chega ao pleno consensuada por todos os grupos municipais.
 O obxectivo é que A Estrada dispoña dunha ferramenta propia que
analice as necesidades actuais e futuras de abastecemento e estableza
diferentes escenarios e respostas segundo a evolución dos recursos
dispoñibles.
 Contempla continuar avanzando na detección e reparación de fugas, na
sectorización e dixitalización da rede e no control de consumos e perdas,
procurando un sistema que permita coñecer en tempo real caudais,
consumos anormais, perdas e niveis de reserva.

O Concello da Estrada dará esta noite un novo paso
na planificación e xestión dos recursos hídricos coa aprobación no Pleno dunha moción
conxunta para a elaboración dun Plan Municipal de Prevención, Aforro e Adaptación
fronte á Seca, que chega á sesión ordinaria de outubro xa consensuada por todos os
grupos políticos municipais.
A iniciativa parte dunha proposta inicialmente presentada polo BNG e posteriormente
modificada no marco do diálogo entre os distintos grupos para incorporar medidas e
actuacións que xa están en marcha no Concello da Estrada e, ao mesmo tempo, orientar
o futuro plan cara a unha planificación coordinada cos instrumentos de Augas de Galicia,
tomando como referencia o Plan de Seca da Demarcación Galicia-Costa.
O obxectivo é que A Estrada dispoña dunha ferramenta propia que permita anticiparse
a posibles períodos de seca, mellorar a eficiencia no uso da auga e establecer respostas
adaptadas aos diferentes escenarios.
O futuro plan analizará as necesidades actuais de abastecemento e terá en conta as
distintas fontes e infraestruturas que integran o sistema municipal, así como o
comportamento das captacións, depósitos, estacións de tratamento e redes ante
posibles escenarios de seca prolongada.
Tamén contempla continuar avanzando na detección e reparación de fugas, na
sectorización e dixitalización da rede e no control de consumos e perdas, avanzando
cara a un sistema que permita coñecer en tempo real caudais, consumos anormais,
perdas e niveis de reserva.
De igual xeito, tamén se analizará especificamente a capacidade das distintas fontes de
abastecemento para responder a períodos prolongados de seca e estudar as actuacións
necesarias para reforzar a complementariedade entre os recursos dispoñibles.
Entre a batería de propostas contempladas na moción figura poñer en marcha unha
campaña municipal de información e concienciación sobre o uso responsable da auga,
con recomendacións concretas para vivendas, comercios, empresas, instalacións
municipais e actividades agrogandeiras, evitando mensaxes alarmistas e adaptando a
intensidade da campaña á situación real dos recursos
De xeito, o acordo propón abrir unha interlocución específica co sector agrogandeiro
para coñecer a evolución dos seus recursos de abastecemento e establecer, en
coordinación coa Xunta de Galiza, un protocolo de resposta ante posibles problemas
graves de subministración ás explotacións.

 O alcalde estradense asiste en Rianxo á inauguración da mostra
“Virxinia Pereira: Dez voltas na vida”.
 A exposición chega ao municipio coruñés para afondar na figura da
estradense que casou con Castelao e que foi clave na conservación do
seu legado.

O alcalde da Estrada, Gonzalo Louzao, desprazouse
esta mañá ata Rianxo para participar na inauguración da exposición Virxinia Pereira: Dez
voltas na vida, unha iniciativa que se integra no Ano Cultural 2026 e que chegou ao
municipio coruñés despois de teren pasado o verán na alameda estradense. De feito,
esta foi a primeira proposta cultural na que colaboraron estes dous concellos, que este
mes de outubro asinarán o seu irmanamento. Neste senso, o rexedor trasladou o acordo
de que o protocolo se rubrique na Estrada, o vindeiro 19 de outubro, nun lugar que ten
unha importante carga simbólica: a carón da escultura que representa á familia
Castelao-Pereira na Praza de Galicia e no día no que se cumpren 114 anos do casamento,
nesta mesma contorna, da estradense Virxinia Pereira Renda co rianxeiro Alfonso Daniel
Rodríguez Castelao.
No acto de Rianxo participaron tamén o alcalde de Rianxo, Jualián Bustelo, e Xesús
Domínguez, este último en representación da Editorial Galaxia, que deseñou esta
mostra co asesoramento da escritora Montse Fajardo. O rexedor estradense aplaudiu o
feito de que a mostra permita achegar aos cidadáns deste municipio a figura de Virxinia
Pereira, a estradense que uniu a súa vida á do emblemático rianxeiro.
Virxinia Pereira: Dez voltas na vida propón un percorrido pola traxectoria vital da
protagonista do Ano Cultural 2026 no Concello da Estrada a través de dez etapas e viaxes
vitais, desenvolvidas en seis estruturas e doce paneis informativos. O relato expositivo
percorre escenarios fundamentais na súa biografía, como A Estrada, Rianxo,
Pontevedra, Madrid, Nova York, París e Buenos Aires, poñendo o foco na súa relación
vital e intelectual con Alfonso Daniel Rodríguez Castelao e no seu papel decisivo para a
conservación do seu legado.
O irmanamento entre A Estrada e Rianxo non nace dunha afinidade xenérica, senón dun
vínculo biográfico e patrimonial concreto que o Ano Cultural Virxinia Pereira 2026 pon
en valor. Formalizalo agora consolida unha cooperación xa iniciada meses atrás e honra
a memoria dunha estradense esencial para a cultura galega, dotando a ambos os
concellos dun marco estable de traballo común.
“Esperemos que o 19 de outubro nos acompañe o tempo para asinar este irmanamento
a carón da escultura que representa a familia e no lugar onde Virxinia e Castelao casaron,
xusto no aniversario daquel día e tamén nun 19 de outubro no que ela naceu, en 1884”,
dixo Gonzalo Louzao

 A mellora deste espazo suporá un investimento de máis de 1,5 millóns de
euros, financiados a tres bandas: Deputación, Xunta de Galicia e
Concello da Estrada.
 A achega municipal situarase nos 70.000 euros, sendo a institución
provincial a que aporte 1,1 millóns.
 As comportas quedan hoxe abertas no Liñares e xa se colocou a
cartelaría que prohibe o acceso a este espazo

O arranque do mes de outubro supuxo o peche da
tempada estival na praia fluvial de Porta Pousada. O Concello abrirá hoxe as comportas
que se instalan cada verán no leito do Liñares para que o nivel do río permita o baño e
a primeira hora quedou colocada nas entradas do recinto a cartelaría que prohibe o
acceso, de maneira que espazo está oficialmente pechado ao público. Porén, este ano
faino cun horizonte diferente. Nestes últimos meses de 2026 lanzarase a licitación para
unha reforma e mellora integral desta praia fluvial, coa previsión de que inicie o 2027
en obras.
Deste xeito, o Concello traballa para que no último trimestre deste ano poida realizarse
a licitación dunhas obras que terán un orzamento superior a 1,5 millóns de euros. Serán
financiados a tres bandas: Deputación de Pontevedra, Xunta de Galicia e Concello da
Estrada. A institución provincial achegará a maior contía a través do seu Plan Extra,
superando o millón de euros. A cantidade restante chegará da administración
autonómica, correspondendo ao Concello investir pouco máis de 70.000 euros.
A praia fluvial de Liñares estará xa en obras no arranque do novo exercicio. O obxectivo
destes traballos é executar unha ambiciosa actuación na praia, na que convivan a aposta
polo valor medioambiental do recinto e a importancia que as contornas fluviais teñen
na Estrada, xunto cunha acción que incremente o seu peso como recurso de atracción
turística nun concello do interior como é A Estrada.
Son tres as zonas básicas que van marcar a ordenación deste ámbito. O primeiro deles
sería o borde fluvial, contemplando os usos da praia e a conservación da vexetación da
ribeira. O segundo serían as áreas arboradas, nas que conflúen os diferentes usos
recreativos, sociais e culturais, caso do espazo de xogo infantil, a zona de mesas ou os
paseos. En terceiro lugar estarían os elementos construtivos: as terrazas, bar,
restaurante e almacén, todos eles situados nun nivel topográfico superior, por encima
da cota da ponte e afastados da zona inundable.
Deste xeito, o proxecto que se presente terá que recoller actuacións en todos estes
puntos, buscando conxugar unha mellora de toda a ampla zona verde e de valorización
do marco fluvial co interese de facer atractiva e rendible a parte destinada aos servizos
de hostalería.
A praia fluvial de Liñares ten garantido o acceso público para goce e esparexemento do
conxunto da cidadanía ata o ano 2075, no marco da ampliación a 50 anos da cesión de
uso acordada polo Concello da Estrada coa Sociedade Deportiva Río Ulla.