A Estrada na Rede

O outono chega cargado de talento galego coa posta en marcha de Circo no Camiño, un novo proxecto cultural que reunirá algunhas das propostas máis divertidas e sorprendentes das artes escénicas galegas. Da man de Troula, Mago Teto, Culturactiva e Educateatro, esta iniciativa percorrerá Verín, Lalín, A Estrada e Santiago de Compostela cunha programación pensada para todos os públicos con diferentes formatos de rúa e baixo unha auténtica carpa de circo.

Dende o 12 de novembro e ata o 6 de decembro, Circo no Camiño ofrecerá unha ampla variedade de espectáculos nos que o circo, a maxia, o clown, a música e o humor serán os grandes protagonistas. Esta proposta para toda a familia permitirá ao público descubrir a riqueza e a diversidade do circo galego, achegando a cultura durante varias datas en cada localidade e facendo da tempada de outono-inverno unha oportunidade para vivir as artes escénicas de preto.

A programación contará con nomes e propostas recoñecidas que xirarán ao redor da gran Gala de Circo do Camiño, unha gala exclusiva que contará coa participación de algunhas  das mellores compañías de circo galegas e internacionais do momento. Conducida polo gran pallaso Fifo, contará cos aéreos e acrobacias da Frick Company, con Sue Moreno no trapecio, co humor de Javi Javichy, cos malabares de Noel, os equilibrios dos Forzu2 e o clown de Jano Sen Medidas.

Un dos artistas destacados será tamén o popular Mago Teto, que combinará ilusión, música e humor no seu espectáculo Galerock & Magic. Troula encherá as rúas de animación e personaxes sorprendentes, e Culturactiva Producións porá o humor gastronómico co espectáculo Máis Saaabor. A xira incluirá tamén outras propostas como Tavole, da compañía Zirko Txosko, ou a música de Uxía Lambona e a Banda Molona.

Circo no Camiño nace coa vontade de sumar esforzos entre compañías e produtoras galegas para ofrecer unha programación diversa, accesible e de calidade, capaz de conectar con públicos de todas as idades. Unha iniciativa que reivindica o valor das artes escénicas como espazo de convivencia e que aposta polo talento galego para encher de cultura os meses máis fríos do ano.

As actuacións desenvolveranse en Verín, do 12 ao 15 de novembro; Lalín, do 20 ao 22 de novembro; A Estrada, do 27 ao 29 de novembro; e Santiago de Compostela, do 3 ao 6 de decembro.

Os abonos para os espectáculos, e a programación completa, están dispoñibles na web circonocamiño.gal  

Este proxecto conta co patrocinio da Xunta de Galicia, a través da Axencia Turismo de Galicia.

 O alcalde e técnicos municipais supervisan o remate das obras de
recuperación dunha peza á que se lle atribúe unha antigüidade de case
tres séculos.
 Está considerado un dos acuedutos máis antigos de Galicia en
funcionamento e enmárcase no conxunto hidrolóxico e arquitectónico
da Presa de Leira, na que tamén se realizaron melloras.

O Concello da Estrada vén de recibir as obras
vencelladas ao Fondo de Compensación Ambiental, cuxos recursos se destinan por
segundo ano consecutivo á posta en valor da contorna da Presa de Leira. Neste 2026 o
groso do investimento dirixiuse á recuperación do singular acueduto situado nos límites das
parroquias de Ribela, Parada e Codeseda. A construción forma parte dun conxunto
hidrolóxico e arquitectónico que constitúe, asemade, un importante elemento patrimonial
e un atractivo turístico aínda moi descoñecido.
O alcalde estradense, Gonzalo Louzao Dono, visitou este venres a zona para coñecer de
primeira man o resultado dos traballos. “Este conxunto ten moito atractivo natural,
hidrolóxico e turístico”, subliñou o mandatario, que puxo o acento no “patrimonio tan
interesante que temos nesta zona do noso concello”.
O propio rexedor lembrou que na primeira intervención, realizada en 2024, os traballos
impulsados polo Concello permitiron recuperar os muros derrubados no discorrer da presa
de Leira e instalar pasarelas e varandas nalgúns dos puntos do percorrido con maior
dificultade de paso, co obxectivo de facilitar o tránsito peonil pola contorna.
Neste 2026, o foco púxose na recuperación do acueduto, unha infraestrutura hidráulica
histórica que continúa cumprindo a súa función de permitir o paso da auga sobre o curso
fluvial. Os traballos posibilitaron a recuperación dalgunhas das grandes lousas de pedra que
cobren a canle, restituíndo parte da configuración orixinal desta singular construción. Porén,
cómpre lembrar que se trata dunha infraestrutura concibida para a condución de auga, non
como un paso peonil.
Con preto de tres séculos de historia (algunhas fontes documentais sitúan a súa construción
no ano 1753), o acueduto de Leira ten sona de seren dos máis antigos acuedutos en
funcionamento que existen en Galicia. Forma parte dunha antiga condución de auga -a
presa de Leira- de arredor de 3 quilómetros de lonxitude e que se creou para a rega de
prados e cultivos da contorna.
Ademais da importancia arquitectónica deste singular patrimonio atesourado neste punto
do rural estradense, a beleza da paisaxe natural na que se enmarca o acueduto é innegable.
A maiores, a carón da presa e acueduto de Leira existen moitas lendas e contos populares,
principalmente asociados ás figuras mitolóxicas dos mouros. De feito, varias pedras e
cavidades están bautizadas con nomes que fan referencia a esta compoñente lendaria.

 A administración estradense recibiu esta mañá o informe técnico que
encargou á empresa especializada Tysgal e que será remitido agora á
Consellería de Medio Ambiente.
 O Concello ten colgada dende o 1 de outubro toda a información e
documentación relativa a estes proxectos na súa páxina web para
facilitar a consulta por parte dos interesados.
 Hoxe mesmo recibiu un modelo de alegación, que se facilita tamén á
veciñanza a través do portal municipal. O prazo remata o 12 de
novembro.

O Concello da Estrada recibiu a primeira hora desta
mañá o informe técnico elaborado pola empresa especializada Tysgal sobre os proxectos
eólicos Nesa Monte Arca Norte, Nesa Monte Arca Sur e as súas infraestruturas de
evacuación. Analiza a documentación ambiental presentada polas promotoras e identifica
numerosas cuestións que, ao seu xuízo, precisan dunha avaliación máis completa e rigorosa.
Cómpre aclarar que o acordo polo que se someten a información pública estes proxectos
eólicos entre os concellos da Estrada e Cuntis foi publicado no Diario Oficial de Galicia (DOG)
o pasado 30 de setembro. O Concello da Estrada contactou de seguido coa devandita
empresa especializada para que realizase unha análise técnica independente das posibles
afeccións ambientais e territoriais e xa dende o 1 de outubro publicou na súa páxina web
toda a documentación recibida para que puidese ser consultada por todas as persoas
interesadas.
Xunto co informe técnico, o Concello recibiu tamén hoxe un modelo de alegacións dirixido
á veciñanza, que quedará publicado hoxe mesmo na páxina web municipal para que poida
ser empregado polos afectados que queiran participar no trámite de participación en curso.
O prazo remata o vindeiro 12 de novembro.
No tocante a informe técnico que se presentará dende o Concello da Estrada perante ao
Servizo de Enerxías Renovables e Infraestruturas do Departamento Territorial de
Pontevedra da Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático, o documento identifica
unha serie de afeccións que considera insuficientemente avaliadas. “A documentación
presentada pola promotora resulta insuficiente como para aportar resultados concluíntes e
garantistas, dada a falta de información, estudo e análise de varios aspectos relevantes”,
sinálase.
Un dos aspectos que analiza o informe é a proximidade das instalacións aos núcleos de
poboación. O documento identifica once núcleos da Estrada situados a menos de dous
quilómetros dos aeroxeradores proxectados: Bargo, Alberiñas, A Carballeira, Chan de
Aldea, Vila de Abaixo, Castro Ramiro, O Cruceiro, Nodar, Xustín, Arcapedriña e A Goleta.
Indica que iso incumpre as determinacións do Ministerio para a Transición Ecolóxica e o
Reto Demográfico (MITERD) no documento Alcance de estudio de impacto ambiental de
proyecto de parque eólico terrestre” (2020) “onde se sinala que deben evitarse as
alternativas de parques eólicos e subestacións a menos de 2 km de núcleos habitados, áreas
con usos sensibles (residencial, sanitario, docente ou cultural) ou vivendas”.
O informe que presentará o Concello tamén recolle que, segundo a ferramenta de
Zonificación Ambiental do MITERD, dous dos aeroxeradores do P.E. Nesa Monte Arca Norte
(A01N e A02N) e un dos aeroxeradores do P.E. Nesa Monte Arca Sur (A03S) atópanse na
zona de sensibilidade ambiental moderada. Ademais, os A03N e A03S atópanse a menos de
50 metros da zona de sensibilidade ambiental máxima, onde non é recomendable a
ubicación dos aeroxeradores. “Por tanto, practicamente a metade dos aeroxeradores
planificados incumpren as recomendacións do MITERD”, indícase.
O informe tamén chama a atención sobre a necesidade de completar o estudo das
captacións de auga, un estudo acústico completo e un estudo pormenorizado do impacto
social e cultural, entre outros.
Rapa das Bestas
Outro dos puntos destacados do informe vai en relación ás infraestruturas de evacuación e
o seu impacto na Rapa das Bestas de Sabucedo, declarada Ben de Interese Cultural (BIC)
como patrimonio cultural inmaterial. “A liña eléctrica de alta tensión proxéctase na zona de
pasto dos cabalos salvaxes e na área delimitada proposta para o BIC A Rapa das Bestas de
Sabucedo. A promotora non analizou a afección sobre os cabalos salvaxes e sobre o
patrimonio cultural e natural catalogado. Nin tampouco valorou a afección sinérxica co P.E.
Touriñán III-2”, recóllese.
Ademais, o documento recibido hoxe e que será enviado a Medio Ambiente tamén inclúe
entre as súas estimacións que os parques eólicos e a infraestrutura de evacuación afectan a
varios espazos designados no PXOM de A Estrada: Área de interese paisaxístico Arca, Área
de interese ambiental Somoza e zonas limítrofes, Área de interese ambiental Ribeira Fluvial
do Río Umia e Área de interese ambiental Piornedo de Enviande. Estímase que a promotora
non identifica nin avalía as repercusións sobre estes espazos naturais con valores
paisaxísticos e ambientais.
ENLACE DOCUMENTACIÓN PUBLICADA O 1 DE OUTUBRO NA WEB MUNICIPAL:
Documentación para consulta novos parques eólicos Nesa Monte Arca Norte e Sur –
Concello da Estrada
ENLACE MODELO DE ALEGACIÓN NA WEB DO CONCELLO
Modelo de alegación parques eólicos Nesa Monte Arca Norte, Nesa Monte Arca Sur e as
súas infraestruturas de evacuación – Concello da Estrada

 As obras de pavimentación comezan na parroquia de Couso, onde se
mellorarán os accesos aos núcleos de Fontenlo e Couso.
 O plan permitirá executar 116 actuacións de aglomerado en quente en
pistas e camiños municipais distribuídas por distintos puntos do termo
rural.
 O Concello activa, en paralelo, un plan de reparación de firme en vías
nas que non está programada agora a renovación total do asfaltado

A parroquia estradense de Couso acolle estes días
obras de pavimentación que marcan o inicio da execución do novo plan de asfaltados
do Concello da Estrada, fiado a través de diferentes programas de mellora e incremento
da seguridade viaria que se financian con fondos procedentes de distintas
administracións. Esta nova fase aglutina máis de 3 millóns de euros, o maior
investimento realizado ata o de agora nunha única quenda de asfaltados.
No caso concreto da parroquia de Couso, as actuacións que se están realizando permitirán
a mellora dos accesos a Fontenlo e Couso. Este luns comezaron os labores de limpeza das
cunetas e estímase que mañá mércores arranque o traballo de aglomerado.
Estas intervencións terán continuidade na vindeira semana noutras parroquias, xa que a
administración municipal contratou días atrás as obras doutros programas de asfaltados
para mellorar accesos a núcleos rurais e seguridade en vías de titularidade municipal.
Tal e como se anunciou hai meses, as obras previstas neste novo plan actuarán nas
seguintes infraestruturas de diferentes parroquias:
• Arnois: Os Bieites, A Carballeira e San Xiao.
• Oca: Outeiro e Oca de Arriba.
• Loimil: Tramo de Riomao á N-525 e Acceso a Os Casares.
• Couso: Mellora de accesos a Fontenlo e mellora de accesos a Couso.
• San Miguel de Barcala: Mellora do acceso ás Quintas.
• San Xurxo de Vea: Mellora do acceso a O Casal e mellora de acceso a Loureiro
de Arriba.
• Santeles: Renda.
• Paradela: Aldea Grande.
• Ribeira: Vilar, Barbude, Baltar-Escola e Baltar-San Vicente.
• Berres: Celeiróns, A Mouteira-O Pereiro,Vilancosta.
• Riobó: Os Besteiros, O Río, Barcia, San Martiño e San Martiño-A Pena.
• Orazo: Vendexa, Currelo-Vilanova, Currelo e Currelo-Baldarís.
• Santa Mariña de Barcala: Santa Mariña.
• Frades: Frades-Casalpaio.
• Santo André de Vea: Trazarís-Cardelle, Cardelle, Ramiráns, Celeiróns, Vera e
Trazarís.
• San Xiao de Vea: Vixín-Sandelle-Gondomar.
• Baloira: Montoiro.
• Toedo: Toedo e Talló.
• Barbude: Trasmonte e Acceso ao Muíño do Salgueiro.
• Moreira: Outeiro, Moreira Nova e A Pica.
• San Tomé de Ancorados: Igrexa-Gontén.
• San Pedro de Ancorados: San Pedro, Brei, Ventosela-San Pedro e Ribas.
• Agar: Gueifas e O Río.
• Matalobos: A Brea.
• A Estrada (rural): Vilar, Acceso Recreo Cultural, Camiño de Penerada-Ouzande,
Camiño dos Ramos e O Pedregal.
• Aguións: O Codeso.
• Callobre: Aldea Grande-A Riba, Nogueira, Vilafruxil, O Vilar, O Vilar-Aldea
Grande.
• Rubín: Bemposta, O Sol, A Igrexa (Rubín)-A Brea (Pardemarín), Foxo-Tras da
Capela e O Sol-Acceso.
• Curantes: Cortes e As Pereiras.
• Ouzande: Alemparte-Sureiros (Somoza).
• Lagartóns: Os Bolos e Ouzamerxe.
• Guimarei: A Torre e Campos-A Cruz.
• Somoza: Castro Ramiro, Cernadela e Vila de Abaixo.
• San Xurxo de Cereixo: O Millarrabo-O Viso, O Millarabo, Señoráns e Constenla.
• Olives: Os Pereiriños-Viladefonso, Fraiz e Fraiz-A Lagoa.
• Pardemarín: Piñeiro-Golfariz e A Brea-Vinseiro.
• Tabeirós: Tabeirós, Tabeirós-Sandán, Sandán, Sandán-Piñoi, Cimáns, Outeiro, As
Carballas, Sar, As Quintas e Tosar.
• Parada: Estrada municipal de San Xorxe a O Arnado e Eiriz-As Vilas.
• Nigoi: Escariz e A Silva.
• Ribela: Vilar-Entrecastrelo e Entrecastrelo-Arnado.
• Arca: Os Carballal-Ascensión e A Goleta.
• Codeseda: Monteagudo, As Quintas, Outeiro e Acceso Arnado-Abragán.
• Liripio: A Canda-Portela e Cabanelas.
• Souto: San Torcado-Campo Lameiro.
Polo tanto, esta nova fase do programa municipal de asfaltados permitirá executar 116
actuacións de aglomerado en quente en pistas e camiños municipais distribuídas por
distintos puntos do termo rural. Sumadas ás intervencións xa realizadas ao longo do último
ano, o investimento destinado á mellora dos asfaltados da rede viaria municipal superará os
5 millóns de euros entre 2025 e 2026, chegando con melloras ás vías das 51 parroquias da
Estrada.
Por outra banda, o alcalde estradense, Gonzalo Louzao, sinalou hoxe que quedou activada
xa unha nova brigada de reparación de firme que vai percorrer todas as vías que non serán
asfaltadas co devandito proxecto. Estas actuacións arrancaron na zona sur do Concello,

concretamente nas parroquias de Arca, Vinseiro, Olives, Pardemarín e agora mesmo estase
traballando na parroquia de Ribela. “Queremos percorrer todas as parroquias, todas as
pistas que non vaian levar agora o aglomerado en quente. A intención é que, cos asfaltados
e os bacheos, poidamos ter unha rede viaria municipal en mellor estado, nun municipio que
ten a particularidade de que esa rede local supera os 2.000 quilómetros”, sinalou o rexedor

 Esta nova dotación para o parque móbil municipal supuxo un
investimento de 120.000 euros, integramente financiados cunha
subvención da Consellería de Medio Ambiente.
 A concienciación e implicación cidadá resulta fundamental para a
obrigatoria implantación do quinto contedor.
 Nestes intres o 40% dos residuos depositados no colector verde deberían
botarse no marrón. Pola xestión deste lixo o Concello paga a Sogama
case 112 euros por tonelada.
 Arredor de 200 estradenses teñen a tarxeta do quinto colector.

O Concello da Estrada incorpora hoxe un novo vehículo
ao parque móbil do departamento municipal de Obras, un camión totalmente eléctrico que
se destinará a reforzar a recollida do lixo que os cidadáns depositan no colector marrón,
destinado a residuos exclusivamente orgánicos. O alcalde estradense, Gonzalo Louzao, e o
concelleiro de Servizos Municipais, Óscar Durán, asistiron este mediodía á recepción do
vehículo na Praza da Constitución.
A adquisición deste camión eléctrico, específico para a recollida de biorerresiduos,
supuxo un investimento de 120.000 euros, se ben a súa incorporación non supón gasto
algún para as arcas municipais, xa que o novo recurso foi financiado integramente a
través da subvención concedida pola Consellería de Medio Ambiente da Xunta de
Galicia.
O alcalde e o concelleiro coincidiron á hora de poñer o acento na importancia de reforzar
e intensificar a obrigatoria implantación do colector marrón na Estrada. Durán precisou
que neste momento o lixo orgánico que se bota no tradicional colector verde supón
unha importante penalización económica para o Concello, xa que estes residuos
representan actualmente o 40% do depositado nestas unidades.
Pola xestión de cada tonelada do lixo que vai aos contedores verdes (tecnicamente
tamén se lle dá o nome de colector gris) o Concello ten que aboar a Sogama case 112
euros. Atendendo á elevada porcentaxe destes residuos que poderían ir ao colector
marrón, este gasto é susceptible de reducirse moito a través da concienciación e
colaboración cidadá
Tarxetas
A recollida dos colectores marróns, que seguirán estendéndose polo casco urbano a
medida que se incremente o número de usuarios, realízase a día de hoxe dúas veces por
semana. As tarxetas de apertura para poder empregalos distribúense tanto nas
campañas de concienciación que se realizan a pé de rúa e entre os grandes produtores
deste tipo de residuos como mediante as solicitudes presntadas no Concello
(departamento de Alcaldía).
O último dato que se baralla apunta a que arredor de 200 estradenses empregan xa no
día a día o colector marrón, sendo 47 destes usuarios grandes produtores. O Concello
esgotou os 500 cubos que se repartiron no kit de benvida para o “voluntariado marrón”
e entregou outros 500 composteiros para vivendas do ámbito rural.
Os dez primeiros emprazamentos para estes colectores marróns escolléronse en función
da proximidade dos grandes produtores que primeiramente se sumaron a estes
depósitos de residuos orgánicos. Foron a Avenida de Pontevedra (no entorno do
supermercado Familia), Avenida de Santiago (nas inmediacións dos establecementos
Invictus e Inferno), Avenida de Benito Vigo (xunto Froitería Doi e Froiz), Avenida Benito
Vigo (á altura do número 24, próximo ao restaurante Gran Vía e Mesón da Estrada),
Avenida de Vigo (parte posterior do supermercado Froiz), Rúa Iryda (fronte
supermercado Familia), Praza de Abastos, Rúa Gradín (xunto Restaurante Samaná), Rúa
Leicures (ao inicio, no entorno de restaurante Manxares e outros establecementos da
contorna), Rúa 56 (Hostal A Bombilla).
Neste senso, Óscar Durán sinalou que se irán incorporando novos equipos en función
das zonas nas que se vaian producindo novas altas de usuarios.
Que residuos
En canto aos residuos que deben ir no colector marrón, cómpre lembrar que se reserva
para os restos de froita, verdura, carne e peixe, cunchas de mariscos ou froitos secos,
restos de pan, café, infusión, papel de cociña, restos de plantas, cortizas… En definitiva,
calquera resto orgánico.
Pola contra, o que nunca debe depositarse neste colector son os envases, cueiros,
compresas, bastóns de algodón para a hixiene dos oídos, plásticos e outro tipo de
residuos non orgánicos.

 Os departamentos de Cultura e Igualdade colaboran dende hai anos
para poñer en valor espectáculos, artistas e compañías que traballan a
prol do apoderamento da muller e, máis concretamente, na
sensibilización social contra a violencia de xénero.
 “A voz de Virxinia”, Leti da Taberna e “Bernarda” figuran na proposta
deste ano.

Os departamentos de Cultura e Igualdade (a través
do Centro de Información á Muller) do Concello da Estrada presentan unha nova edición
do Ciclo da Muller, un programa no que as concellerías que dirixen Lucía Seoane e
Amalia Goldar colaboran dende hai anos para poñer en valor espectáculos, artistas e
compañías que traballan a prol do apoderamento da muller e, máis concretamente, na
sensibilización social contra a violencia de xénero. Este ciclo adoita convocarse no mes
de novembro, por ser o 25 o Día Internacional para a Eliminación da Violencia contra a
Muller, se ben este ano as propostas arrancan xa este sábado, 23 de outubro.
O Ciclo da Muller propón desta volta tres espectáculos, dous de teatro e un monólogo
cómico:
• A voz de Virxinia / Escola Municipal de Artes Escénicas (EMAE). Será este
sábado ás 20.30 horas, no Teatro Principal, con entrada a 5 euros. Público adulto.
É un espectáculo interpretado polo grupo de Adultos da Escola Municipal de
Artes Escénicas e dirixido por Anabell Gago que narra as peripecias vitais de
Virxinia Pereira a carón do seu home Alfonso Daniel Rodríguez Castelao. É unha
montaxe que presenta unha Virxinia que máis alá de ser a simple acompañante
do político, escritor e pensador; é a responsable da dignificación do legado do
rianxeiro e unha persoa cuns piares ideolóxicos firmes no galeguismo e na
defensa dos valores identitarios de Galicia.
• Enredada / Leti da Taberna. O venres 6 de novembro, tamén con entrada a 5
euros no Teatro Principal. +14 anos.
Leti da Taberna, a taberneira virtual con máis de 136.000 seguidores en
Instagram e TikTok, trae ao Principal estradense un monólogo que explora en
ton irónico a nosa relación coa Internet e as redes sociais e como estas inflúen,
cada vez máis, no noso día a día. En galego e con perspectiva feminista, Enredada
enche o escenario de luz e enerxía, provocando que a espectadora se vexa
identificada coas situacións que se presentan e acabe ríndose de si mesma.
• Bernarda/ Malasombra Producións. O venres 20 de novembro no Teatro
Principal. Entradas a 5 euros. Para público adulto.
Bernarda, da compañía estradense Malasombra Producións, pecha unha
longúisima e exitosa xira por toda Galicia e parte do estado no Teatro Principal
da Estrada, cunha historia ambientada na Galicia de 1975. A obra, recoñecida
con catro Premios María Casares, inspirada na Casa de Bernarda Alba, enfronta
unha nai e as súas dúas fillas cos profundos cambios sociais que comezan coa
Transición. A función terá unha duración de 70 minutos.
As entradas para os tres eventos pódense retirar no departamento de Cultura do
Concello da Estrada por adiantado ou media hora das funcións en dependencias do
Teatro Principal.
O ciclo da Muller terá tamén un importante papel na Festa da Poesía deste ano, prevista
para o xoves 3 de decembro no Teatro Principal, xa que serán distintas integrantes das
asociacións de mulleres do concello as persoas convidadas a recitar os poemas no
apartado de colectivos locais.

Visita do delegado territorial da Xunta en Pontevedra, Pablo Fernández, ás instalacións de Hierros Diego no polígono industrial de Toedo.

O alcalde, Gonzalo Louzao, sinalou que o inicio desta ampliación do polígono figura con un millón de euros nun proxecto de orzamentos da Xunta de Galicia para 2027, que contempla preto de 21 millóns para A Estrada.